Wyświetl większą mapę

Ludność
Liczba ludności: 2,04 mln (2005). Gęstość zaludnienia: 81 osób/km2. Przyrost naturalny: 0,26% (2005).

Skład etniczny: Macedończycy (64,6%), Albańczycy (21,0%), Turcy (4,8%), Serbowie (2,1%), Romowie (2,3%).

Religia: prawosławni (50%). Średnia długość życia: mężczyźni 71 lat, kobiety 76 lat (2005).
Warunki naturalne
Znaczną część Macedonii zajmuje wysoko położony płaskowyż (600-900 m n.p.m.), pozostała część kraju jest górzysta. Najwyższy szczyt o wysokości 2764 m n.p.m. znajduje się w górach Korab, w północno-wschodniej części kraju, na granicy z Serbią. Najdłuższa rzeka Vardar 388 km. Na południu kraju duże jeziora: Ochrydzkie, Prespa.

Klimat podzwrotnikowy kontynentalny, średnia temperatura powietrza i średnie opady dla stolicy kraju wynoszą: w styczniu 4°C i 58 mm, w lipcu 31°C i 27 mm. Lasy (głównie bukowe, dębowe, sosnowe) zajmują ok. 37,4% powierzchni.
Historia
Monastyr nad Jeziorem Ochrydzkim

W starożytności kraina historyczna w północno-wschodniej części Półwyspu Bałkańskiego. Od okresu neolitu zamieszkiwana przez lud pastersko-rolniczy o kulturze podobnej do greckiej. Macedończycy tworzyli plemiona, którym przewodniczył naczelnik plemienny, później król.

Państwo macedońskie założył najprawdopodobniej Perdikkas w 1. połowie VII w p.n.e. i zapoczątkował rządy dynastii Argeadów. Aż do okresu rządów Archelaosa I (413-399 p.n.e.) Macedonia uzależniona była od Persji. W 1. połowie IV w. p.n.e., w okresie wojen grecko-macedońskich, państwo rządzone przez Filipa II (359-336 p.n.e) uzyskało hegemonię nad Grecją. Rolę światowego imperium Macedonia zyskała za panowania Aleksandra III Wielkiego (336-323 p.n.e.), który dokonał podboju państwa perskiego.

W 148 p.n.e. Macedonia została włączona do imperium rzymskiego jako jedna z jego prowincji. Przełom VI i VII w. to okres napływania do Macedonii ludności słowiańskiej. Ok. IX w. państwo zostało przyłączone do cesarstwa Bułgarii. Na ten okres przypada wielki rozwój kultury i piśmiennictwa, Macedonia zostaje poddana chrystianizacji. W okresie 976-1018 państwo odzyskało niepodległość, następnie pod panowaniem Bizancjum, Bułgarii, Grecji i Serbii. Od XIV do początku XX w. Macedonia stanowiła część państwa tureckiego.

W 1893 rozpoczęła działalność nielegalna Wewnętrzna Macedońska Organizacja Rewolucyjna, wysuwająca hasła autonomii lub przyłączenia kraju do Bułgarii. Gdy w 1903 wybuchło tzw. powstanie ilindeńskie i proklamowano Republikę Kruszewską, mocarstwa europejskie zezwoliły Turcji (osmańskie imperium) na stłumienie rebelii, żądając w zamian nadania całemu obszarowi autonomii. Kolejna insurekcja w 1911 stała się pretekstem wybuchu wojen bałkańskich (1912-1913). W ich rezultacie terytoria Macedonii podzielone zostały między Serbię (część południowo-zachodnia, tzw. Macedonia Wardarska), Grecję (Tracja Połudnowia) i Bułgarię, która jako strona pokonana musiała zadowolić się tzw. Krajem Piryńskim.

Wraz z końcem I wojny światowej (traktat w Neuilly-sur-Seine) bułgarską część Macedonii przekazano Królestwu (SHS) Serbów, Chorwatów i Słoweńców (późniejsza Jugosławia). W latach 1941-1944 Macedonię okupowały wojska niemieckie, działał ruch oporu. Po zakończeniu II wojny światowej jugosłowiańska część Macedonia stała się jedną z republik związkowych Jugosławii. Z biegiem czasu jugosłowiańska Macedonia uzyskiwała coraz większą autonomię, a rozpad federacji podsycił i umocnił dążenia niepodległościowe.

Wyniki wyborów z 1989 i plebiscytu z 1991 potwierdziły te tendencje. Niepodległość kraju proklamowano w początkach 1992. W październiku 1995 dokonano nieudanego zamachu na prezydenta K. Gligorowa. W tymże roku Grecja podpisała z Macedonią porozumienie, które przewidywało rozpoczęcie negocjacji w sprawie nazwy państwa Macedońskiego. Negocjacje nie zostały zakończone do dnia dzisiejszego, Grecja w dalszym ciągu kwestionuje prawo Macedoni do nazwy. Od 15 grudnia 1999 do 26 lutego 2004 prezydentem Macedonii był Boris Trajkowski.

W kwietniu 2001 separatyści albańscy, dążący do oderwania od Macedonii terenów zamieszkanych przez Albańczyków, doprowadzili do zbrojnych incydentów na granicy Macedonii i Kosowa.

2002 premierem został B. Crvenkowski (2004 objął stanowisko prezydenta), a polityczna reprezentacja ludności albańskiej – Unia Demokratyczna na rzecz Integracji weszła w skład rządu. Podjęto szereg starań o wprowadzenie kompromisowych regulacji statusu grup etnicznych (rezygnacja z wprowadzenia modelu państwa dwunarodowego, uznanie układu ustalającego przebieg granicy macedońsko-jugosłowiańskiej).

2004 uchwalono ustawę o decentralizacji, przyznającą część władzy w regionach graniczących z Kosowem mniejszości albańskiej oraz ustanawiającą język albański językiem urzędowym, we wszystkich obszarach, gdzie zamieszkuje przynajmniej 20% Albańczyków. Tym samym ostatecznie wypełniono warunki porozumienia pokojowego podpisanego w Ochrydzie w 2001, kończącego wielomiesięczne walki strony rządowej z rebeliantami albańskimi.

2005 były minister spraw wewnętrznych Macedonii - Ljube Boszkovski, został postawiony przed Trybunałem w Hadze, gdzie odpowiadał będzie za zbrodnie wojenne popełnione na ludności albańskiej w 2001.

2005 - Macedonia otrzymała oficjalny status kandydata do UE.

Kampania wyborcza przed lipcowymi wyborami przebiega w wyjątkowo gorącej atmosferze - dochodzi do bójek, najazdów buldożerami na siedzibę konkurencyjnej partii, a nawet do zamachów. Od wyniku wyborów zależy prędkość integracji z UE i NATO, nie bez znaczenia są również wciąż konflikty na tle etnicznym. Ostatecznie wybory wygrała umiarkowanie nacjonalistyczna partia VMRO-DPMNE. Jej przywódca Nikola Grujevski został premierem.

Wybory w Macedonii
Ustrój polityczny
Republika z jednoizbowym parlamentem, liczącym 120 osób, którego członkowie wybierani są w głosowaniu powszechnym na okres czterech lat. Na czele państwa stoi prezydent wyłaniany w wyborach powszechnych na 4-letnią kadencję. Posiada on uprawnienie wyboru premiera, który musi zostać zaakceptowany przez parlament.
Gospodarka
Macedonia była najuboższą republiką byłej Jugosławii, z dominującym udziałem rolnictwa i niewielką bazą surowcową. Po uzyskaniu niepodległości gospodarka kraju załamała się. Obecnie głównym źródłem dochodów ludności jest rolnictwo. Uprawia się: pszenicę, żyto, kukurydzę, ryż, buraki cukrowe, winorośl, tytoń, bawełnę, mak lekarski, słonecznik. W górach rozwinięta hodowla owiec. Największe znaczenie ma przemysł spożywczy, włókienniczy, skórzany, metalowy, porcelanowo-fajansowy. Rozwinięte rzemiosło artystyczne (m.in. wyrób dywanów).

Długość linii kolejowych wynosi 699 km, dróg samochodowych 8 684 km, w tym asfaltowych 5 540 km.

Dochód narodowy 7 100 USD na 1 mieszkańca (2004). Inflacja w 2004 wyniosła 0,4%. Struktura zatrudnienia: przemysł - 51,4%, usługi - 40,3%, rolnictwo - 8,3%. Handel zagraniczny: eksportuje się głównie odzież, wyposażenie maszyn, chemikalia, natomiast importuje się surowce łącznie z półfabrykatami, dobra konsumpcyjne, palne oleje mineralne. Obroty z zagranicą w 2004 wyniosły: eksport: 1, 629 mld USD, import 2,677 mld USD. Zadłużenie zagraniczne: 1,863 mld USD (2004).
Informacje turystyczne
Ambasada Republiki Macedonii, 02-738 Warszawa, Dominikańska 15, tel.: 843-13-26, 644-46-72, 853-46-72, faks: 843-13-26, e-mail: Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.