Wyświetl większą mapę

Ustrój polityczny 

Jordańskie Królestwo Haszymidzkie jest monarchią konstytucyjną. Obecna konstytucja Jordańskiego Królestwa Haszymidzkiego została uchwalona 1 stycznia 1952 roku. 

W 1974, 1976 i 1984 roku wprowadzono do niej poprawki. 

Władzę ustawodawczą sprawuje 2 - izbowe Zgromadzenie Narodowe. 

Skład Senatu (izby wyższej, 55 senatorów) jest powoływany przez monarchę na 4 lata. 

Izba Reprezentantów (izba niższa, 110 członków, wśród nich 6 kobiet) wybierana jest (również na 4 lata) w wyborach powszechnych. 
Izba Reprezentantów może zostać rozwiązana w trakcie swojej kadencji. 

Partie polityczne rozwiązano w 1957 roku. Częściowo przywrócono je w 1971 roku. W 1976 roku ponownie rozwiązano. W 1993 roku znów przywrócone. 

Władzę wykonawczą sprawuje rząd z premierem mianowanym przez króla. 

Poprzednie wybory parlamentarne odbyły się 17 czerwca 2003 roku.Następne odbędą się w zatem w 2007 roku. 

Obecnie panującym królem (od 7 lutego 1999 roku) jest Abd Allah ibn al - Husajn. Obecny premier, Maruf al - Bachit, urzęduje od 27 listopada 2005 roku. 

Podział administracyjny 

Jordania jest podzielona na dwanaście muhafaz i 52 nahia. 

Muhafazy Jordanii: 1. Adżlun 
2. Amman 
3. Akaba 
4. Balka 
5. Irbid 
6. Dżarasz 
7. Karak (Al-Karak) 
8. Maan 
9. Madaba 
10. Mafrak (Al-Mafrak) 
11. Tafila (At-Tafila) 
12. Zarka (Az-Zarka) 

Geografia 

Jordania to kraj wyżynny, większość terenu zajmują równiny położone na wys. 700 - 1000 m n.p.m. Najwyższym wzniesieniem jest Dżabal Ramm (1754 m n.p.m.) położony w górach Dżabal-asz-Szara na zach. kraju. Znajduje się tu również najniższy punkt ? depresja Morza Martwego 339 m p.p.m. Południowa część kraju to półpustynie noszące nazwy Moab i Idumea, na wschodzie rozciąga się pustynia Harra z dominującymi rozległymi pokrywami czarnych law wulkanicznych. Jedynie pn.-zach. część kraju posiada warunki naturalne sprzyjające rozwojowi osadnictwa umożliwiające prowadzenie upraw bez sztucznego nawadniania. 

Przeważa klimat zwrotnikowy-kontynentalny suchy. Wyjątkiem są północno-zachodnie krańce, gdzie klimat jest umiarkowany kontynentalny. 

Sieć rzeczną reprezentuje Jordan i jego główne dopływy. Spotyka się również rzeki okresowe. Niedobór wody to jeden z głównych problemów kraju ? jedynym większym słodkowodnym akwenem jest sztuczny zbiornik King Talal na rzece Nahr az-Zarka. 

Świat flory i fauny jest dosyć ubogi. Roślinność tworzą m.in. suche kolczaste krzewy, bylice, jaśminy, platany. Sporadycznie na pn.-zach. spotyka się lasy z sosną alpejską i dębem. Faunę reprezentują gatunki pustynne i stepowe. Większe ssaki to oryksy arabskie, szakale złociste, gazele i karakale (rysie stepowe). 

Historia 

Pierwsze państwa w Jordanii pojawiły się co najmniej w XIII wieku p.n.e.. Zamieszkiwały je semickie plemiona Ammonitów, Edomitów i Moabitów W X wieku p.n.e. ziemie te podbiło królestwa izraelskie. Następnie wchodziły one w skład imperium asyryjskiego, Babiloni, Persji, imperium Seleucydów. Na południu kraju istniało od VI w. p.n.e. państwo Nabatejczyków podbite przez Rzymian w II w n.e., podobnie jak cała Jordania, przez krótki czas kraj ten należał do Palmyry. 

Po podziale cesarstwa rzymskiego stał się częścią Bizancjum. Od V wieku w Jordanii żyli chrześcijańscy Arabowie - Ghassanidzi, którzy byli sojusznikami Bizancjum. W drugiej połowie lat 30. VII wieku Jordanię podbili muzułmanie i stała się ona częścią arabskiego kalifatu. W roku 1099 weszła na kilkadziesiąt lat w skład Królestwa Jerozolimy. Później była w rękach egipskich Mameluków. W latach 1517 - 1918 Jordanią rządzili Turcy. 

W 1921 roku Wielka Brytania, której Liga Narodów przyznała mandat nad tym terytorium, stworzyła na wschód od rzeki Jordan emirat Transjordanii. W 1945 Transjordania przystąpiła do Ligi Arabskiej, a 22 marca 1946 roku uzyskała niepodległość i stała się królestwem rządzonym przez Abdullaha Husajna. Dwa lata później wojska jordańskie zaatakowały młode państwo Izrael i zajęły Zachodni Brzeg Jordanu (Cisjordanię) oraz Stare Miasto w Jerozolimie, które w 1950 roku formalnie przyłączono do królestwa. W roku 1951 został zamordowany król Abdullah Husajn. Rok później pozbawiono tronu jego chorego umysłowo syna Talala. Ostatecznie królem został syn Talala, Husajn ibn Talal. W latach 1956-1958 doszło do konfliktu politycznego z Wielką Brytanią i wydalono z Jordanii brytyjskich oficerów. W wyniku ofensywy armii izraelskiej w 1967 roku Jordania straciła ziemie na zachód od rzeki Jordan. Z zajętych przez Izrael terenów uciekło do Jordanii 200 tysięcy Palestyńczyków. We wrześniu 1970 roku doszło do ostrego konfliktu między władzami Jordanii i OWP ("Czarny Wrzesień"). Podczas wojny w 1973 roku wojska Jordanii walczyły na terytorium Syrii, nie atakując Izraela z własnego terytorium. 

Po wybuchu pierwszej intifady król Jordanii zrzekł się w 1988 roku Cisjordanii na rzecz Palestyńczyków. W następnym roku król zgodził się na wybory parlamentarne i pozwolił na stopniową liberalizację kraju. W trakcie wojny w Zatoce Perskiej Jordania zachowała życzliwą neutralność w stosunku do Iraku, co pogorszyło jej stosunki z Zachodem. W 1994 roku zawarła pokój z Izraelem (stan wojny z tym krajem trwał formalnie od 1948 roku). Pięć lat później zmarł król Husajn, a nowym władcą Jordanii został jego syn Abdullah. Największym problemem współczesnej Jordanii jest wciąż trwający konflikt polityczny między ludnością autochtoniczną (Beduinami) i Palestyńczykami, którzy stanowią około połowy ludności tego kraju (część ma jordańskie obywatelstwo, a część to uchodźcy). 

Gospodarka 

Jordania posiada bogate złoża fosforytów eksploatowane w okolicach Al ? Rusajatai Szidja. Poza fosforytami wydobywa się sole potasowe, ropę naftową oraz rudy żelaza, miedzi i manganu. Dzięki temu rozwinęły się zakłady przetwórstwa ropy naftowej, hutnictwo żelaza, stali i metali nieżelaznych. Widoczny jest także rozwój przemysłu włókienniczego, odzieżowego i przetwórstwa spożywczego. 

Rozwój rolnictwa jest w znacznym stopniu ograniczony, gdyż zaledwie 4% ziemi nadaje się pod uprawę. Uprawia się przede wszystkim pszenicę, jęczmień oraz ogórki, pomidory, figi, oliwki i winorośl. Na podobne trudności napotyka produkcja zwierzęca, gdyż pastwiska i łąki stanowią zaledwie 1% powierzchni kraju. 

Demografia 

Główne grupy etniczne: 
* Arabowie - 99,2%, 
* Czerkiesi - 0,5%, 
* Ormianie, Turcy i Kurdowie - 0,3% 

Główne wyznania: 
* sunnici - 92%, 
* chrześcijanie 4,6- 6% (po wojnie w Iraku populacja chrześcijan wzrosła w związku z imigracją tamtejszych chrześcijan), 
* szyici i druzowie - 2%.