Geografia
W Gujanie można wyróżnić 3 regiony geograficzne różniące się ukształtowaniem terenu. Najwyższa część kraju leży na obszarze Wyżyny Gujańskiej porozcinanej na osobne masywy wieloma dolinami rzek. W jednym z łańcuchów górskich, na połączeniu granic z Wenezuelą i Brazylią, znajduje się najwyższy szczyt kraju Roraima (2810 m n.p.m.).
Wyżyna obniżając się w kierunku oceanu tworzy równinne i pagórkowate tereny porośnięte lasami równikowymi, a wzdłuż rzek, galeriowymi. Lasy zajmują powierzchnię około 80% kraju. Dobrze rozwinięta sieć rzek, z których największa to Essequibo, tworzy na tym obszarze, jak również na wyżynach, liczne wodospady.
Nad oceanem rozciąga się pas płaskich, błotnistych nizin, sięgających od 8 do 65 km w głąb lądu. Wybrzeże porastają lasy namorzynowe. Część terenów stanowią depresje zabezpieczone systemem kanałów i tam.
Gujanę charakteryzuje klimat równikowy z wysoką temperaturą powietrza przez cały rok. Temperatura na wybrzeżu waha się od 20 do 26,8°C, a w głebi kraju od 18 do 39°C. Klimat wybrzeża łagodzony jest przez północnowschodnie wiatry. Opady występują sezonowo w okresie maj-czerwiec oraz grudzień-styczeń. Średnia roczna suma opadów waha się od 1200 mm na wyżynie do 3000 mm na wybrzeżu.
Historia
Wybrzeża Ameryki Południowej współczesnej Gujany Europejczycy odkryli i zaczęli eksplorować na początku XVI wieku. Zamieszkiwali tu wówczas Indianie południowoamerykańscy z plemion Arawaków. Utworzenie kolonii brytyjskiej - Gujany Brytyjskiej datuje się na 1831; graniczyła z Gujaną Holenderską (dziś Surinam), a nieco dalej na południowy wschód znajdowała kolonia francuska - Gujana Francuska, do dziś pozostająca terytorium zamorskim tej europejskiej metropolii. Brytyjczycy przyznali niepodległość Gujanie w 1966, a cztery lata później stała się ona republiką.
Ustrój polityczny
Suwerenna republika w ramach Wspólnoty Narodów. Zgodnie z konstytucją z 6 października 1980 (znowelizowaną w 2003) głową państwa jest prezydent desygnowany przez zwycięską partię w wyborach parlamentarnych. Kandydaci na prezydenta muszą zostać zaprezentowani przed wyborami przez każdą ze startujących partii. Prezydent mianuje premiera, który jest zarazem I wiceprezydentem.
W jednoizbowym Zgromadzeniu Narodowym zasiada 65 deputowanych, z których 40 jest wybieranych w systemie proporcjonalnym na poziomie krajowym, a 25 na poziomie regionów tzn. kązdy z regionów wybiera przydzieloną mu ilość miejsc w parlamencie. Kadencja zgromadzenia trwa 5 lat.
Gujana jest podzielona na 10 ponumerowanych regionów:
1. Barima/Waini (2 miejsca w parlamencie)
2. Pomeroon/Supenaam (2 miejsca)
3. Essequibo Islands/West Demerara (3 miejsca)
4. Demerara/Mahaica (7 miejsc)
5. Mahaica/Berbice (2 miejsca)
6. East Berbice/Corentyne (3 miejsca)
7. Cuyuni/Mazaruni (2 miejsca)
8. Potaro/Runi (1 miejsce)
9. Upper Takatu/Upper Esseqiubo (1 miejsce)
10.Upper Demerara/Berbice (2 miejsca)
Każdy z regionów jest administrowany przez Regionalną Radę Demokratyczną z prezesem na czele. Dodatkowo na lokalnym szczeblu działają Sąsiedzkie Rady Demokratyczne.
Kultura
Święta państwowe Data Polska nazwa Oryginalna nazwa 1 stycznia Nowy Rok New Year?s Day ruchome Eid-ul Adha Eid-ul Adha 23 lutego Dzień Republiki Republic Day ruchome Wielki Piątek Poniedziałek Wielkanocny Good Friday, Easter Monday ruchome Święto Wiosny Phagwah (Holi) 1 maja Święto Pracy Labour Day/May Day ruchome Urodziny Proroka Youman Nabi 1 poniedziałek lipca Święto Caricom Caricom Day 1 sierpnia Dzień Wyzwolenia Emancipation Day ruchome Święto Światła Diwali 25 grudnia Boże Narodzenie Christmas 26 grudnia 2.dzień Bożego Narodzenia Boxing Day
Gujana (Guyana) Kooperacyjna Republika Gujany (Co-operative Republic of Guyana) - państwo w Ameryce Południowej, nad Oceanem Atlantyckim, posiadające na północnym zachodzie granicę z Wenezuelą (743 km), na południowym zachodzie i południu z Brazylią (1.119 km), a na wschodzie z Surinamem (600 km). Kształt granicy Gujany z Wenezuelą i Surinamem jest podważany przez obydwa te państwa.
Gospodarka
Na terytorium Gujany znajdują się cenne surowce mineralne. Najważniejszym surowcem są boksyty. Ich eksploatację podjęto w roku 1916 w kopalni w Mackenzie (Linden), a następnie w Ituni i Kwakwani w północno-wschodniej części kraju. Wydobycie boksytów obrazuje najlepiej stan gospodarki: 1950 rok-1,7 mln ton, 1960-3,4, 1970-1,4 i w 1993r.zwyżka - 2,5mln ton.
W porównaniu z boksytami wydobycie innych surowców ma znaczenie drugorzędne. W północno-zachodniej części kraju, w okolicy Mattews Ridgs wydobywa się rudę manganu, a poza tym uzyskuje się złoto (80 tys. uncji-1992) i diamenty(7 tys. karatów-1990).
|