Wyświetl większą mapę

Madagaskar, Madagasikara, Madagascar, Republika Madagaskaru, Repoblikan'l Madagasikara, République de Madagascar, państwo położone na wyspie o tej samej nazwie, ok. 400 km od Afryki Południowej

Południowy Madagaskar - zdjęcie stelitarne

Długość wyspy 1600 km, szerokość ok. 600 km, powierzchnia 587 tys. km2.

Stolica Antananariwa.

Większe miasta: Toamasina, Fianarantsoa, Mahajanga.

Język urzędowy: malgaski, francuski, w użyciu także rodzime narzecza.

Jednostka monetarna 1 frank malgaski = 100 centymów.
Ludność
18 mln mieszkańców (2005). Średnia gęstość zaludnienia: 30 osób/km2. Przyrost naturalny: 3,03% (2004). Analfabetyzm: 30% ludności.

Skład etniczny: Malgasze (99,0%), Komoryjczycy (0,3%), Hindusi (0,2%), Francuzi (0,2%), Chińczycy (0,1%).

Religia: animiści (47,0%), katolicy (26,0%), protestanci (22,8%), inni chrześcijanie (2,2%), muzułmanie (1,7%). Średnia długość życia: mężczyźni 54 lata, kobiety 59 lat (2005).
Warunki naturalne
Delta rzeki Betsiboka, Madagaskar

Przylądek d’Ambre, Madagaskar - zdjęcie satelitarne

Magadaskar jest czwartą pod względem wielkości wyspą świata, która powstała ok. 50 mln lat temu, w wyniku oderwania się od Afryki. Wybrzeże zachodnie kraju jest nizinne, lagunowe, a linię brzegową podkreślają łańcuchy raf koralowych. Ku wschodzie teren szybko się podnosi, tworząc płaskowyż o średniej wysokości 1000-1500 m n.p.m., ponad którego powierzchni wznoszą się potężne góry wulkaniczne m.in.: Tsaratanana (najwyższy szczyt kraju, Maromokotro, 2876 m n.p.m.).

Delta rzeki Mangoky[Delta_147934|BMP]

Zatoka Mahajamba

W środkowej części wyspy znajduje się potężny rów tektoniczny, w którym leży jezioro Alantra. Gęsta sieć rzeczna, najdłuższa rzeka Mangoky 560 km. Naturalną roślinność wyspy stanowią wilgotne lasy równikowe, przechodzące na wschodzie w sawanny na wyżynach i podrównikowe lasy suche oraz kolczaste zarośla na zachodzie. Lasy są niszczone przez wyręby i liczne pożary.

Lemur wari, odgłosy

Izolacja Madagaskaru sprzyjała wykształceniu się wielu gatunków endemicznych, zarówno roślin, jak i zwierząt, np.: żółwi, lemurów, krokodyli, kameleonów, wielu gatunków motyli i ptaków. W wodach przybrzeżnych występują ryby z gatunku rozdymkowatych i słynne latimerie - ryby trzonopłetwe, o których sądzono, że wyginęły 70 mln lat temu, stąd nazywane "żywymi skamieniałościami".

Sifaka biała

Klimat podrównikowy suchy na zachodzie i bardziej wilgotny na wschodzie wyspy. Na południowym zachodzie panują warunki półpustynne. W części wschodniej opady w ciągu całego roku, na pozostałych obszarach wyraźna pora sucha i deszczowa. Wschodnie wybrzeża są często nawiedzane przez tajfuny znad Oceanu Indyjskiego. Średnia temperatura powietrza i średnie opady dla stolicy kraju wynoszą: w styczniu 20°C i 255 mm, w lipcu 13°C i 17 mm.
Historia
Ludność zamieszkująca Magadaskar już w XIV i XV w. tworzyła dobrze zorganizowane państwa plemienne. Jako pierwsi Europejczycy wybrzeża Magadaskaru osiągnęli w 1506 Portugalczycy, zapoczątkowując erę kolonizacji tych ziem. W następnych latach o panowanie nad wyspą rywalizowali ze sobą Francuzi, Holendrzy i Anglicy. W okresie tym na Madagaskarze istniały dwa niezależne królestwa. Jedno z nich, rządzone przez Radama I, osiągnęło w 1. połowie XIX w. wysoki poziom rozwoju politycznego i gospodarczego. W latach 1883-1895 wyspę penetrowały oddziały wojsk francuskich i od 1896 Magadaskar stał się kolonią Francji.

W 1912 powstały pierwsze organizacje niepodległościowe. Tendencje antykolonialne nasiliły się po II wojnie światowej i doprowadziły do wybuchu powstania zbrojnego w latach 1947-1948. Po referendum w 1958 Magadaskar stał się republiką autonomiczną w ramach francuskiej Wspólnoty Narodów. W 1960 państwo uzyskało całkowitą niepodległość. W kwietniu 1971, na skutek złej sytuacji ekonomicznej mieszkańców wsi, na południu Magadaskaru wybuchło powstanie chłopskie.

Prowadzona przez rząd ugodowa polityka wobec władz francuskich doprowadziła w 1972 do wybuchu fali strajków i demonstracji. Władzę w kraju przejął generał G. Ramanatsoa. Stworzony przez niego rząd przeprowadził szereg reform społeczno-gospodarczych, kraj wystąpił ze Wspólnoty Francuskiej. Po zamordowaniu prezydenta, w lutym 1975, rządy w imieniu Najwyższej Rady Rewolucji objął jej przewodniczący D. Ratsirak.

W 1992 Magadaskar proklamowano republiką, uchwalono i wprowadzono w życie nową konstytucję. W II 1993 wybory prezydenckie wygrywa kandydat opozycyjnego Komitetu Sił Aktywnych (CFV), a jego partia w tym samym roku wygrywa wybory parlamentarne. Po wyborach prezydenckich 10 II 1997 do władzy powraca Didier Ratsirak. Poniósł on porażkę w następnych wyborach w 2001, ale nie oddał urzędu oskarżając kontrkandydata M. Ravalomanana o sfałszowanie wyników głosowania. 2002 po kilkumiesięcznej wojnie domowej i uznaniu nowego rządu przez Stany Zjednoczone i Francję, D. Ratsiraka opuścił kraj, w 2003 został zaocznie skazany na 10 lat ciężkich robót. 2004 międzynarodowe organizacje finansowe dokonały umorzenia niemal połowy długu zagranicznego Madagaskaru.
Ustrój polityczny
Republika wielopartyjna z dwuizbowym parlamentem – Zgromadzeniem Narodowym (160 miejsc) oraz Senatem (100 miejsc) wybieranym na okres 4 lat. Głową państwa jest prezydent wyłaniany w głosowaniu powszechnym na okres 4 lat. Władza wykonawcza należy do rządu, którego skład powoływany jest przez premiera.
Gospodarka
Baobaby madagaskarskie

Magadaskar jest krajem rolniczym. Uprawia się głównie ryż, maniok, kukurydzę na użytek wewnętrzny oraz kawę, wanilię (2/3 produkcji światowej), goździkowiec, agawę sizalową, trzcinę cukrową, tytoń, rośliny oleiste na eksport. Rozwinięta hodowla bydła (zebu). Rybołówstwo słabo rozwinięte. Magadaskar posiada bogate złoża: chromu, grafitu, miki, fosforytu, wydobywa się także uran, beryl, nikiel, złoto, rudę żelaza, sól. Zakłady przetwórstwa produktów rolnych, w stolicy rozwinięty jest przemysł poligraficzny oraz środków transportu.

Zebu nellore

Dochód narodowy 800 USD na 1 mieszkańca (2004). Inflacja w 2004 wyniosła 7,5%. Struktura zatrudnienia: usługi – 53%, rolnictwo – 33%, przemysł – 14%. Handel zagraniczny: eksportuje się głównie wanilię, kawę, goździki do Stanów Zjednoczonych (37,5%), Francji (30,7%) i Niemiec (7,3%), natomiast importuje się półprodukty, dobra inwestycyjne, materiały palne głównie z Francji (17,6%) i Chin (11,1%). Obroty z zagranicą w 2004 wyniosły – eksport: 868,2 mln USD, import: 1,147 mld USD. Zadłużenie zagraniczne w 2002 wyniosło 4,6 mld USD.