Wyświetl większą mapę

Namibia, Republika Namibii, Republic of Namibia, państwo w południowo-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy na południu z RPA, na zachodzie z Botswaną i na północy z Angolą. Powierzchnia 825,4 tys. km2.

Stolica: Windhuk. Większe miasta: Swakopmund, Rundu, Rehoboth.

Język urzędowy: angielski, w użyciu także: afrikaans, niemiecki, bantu.

Jednostka monetarna 1 rand = 100 centów.

Wybrzeże Szkieletowe, wrak statku
Ludność
2 mln mieszkańców (2005). Średnia gęstość zaludnienia: 3 osoby/km2. Przyrost naturalny: 0,73% (2005). Analfabetyzm: 16%. Skład etniczny: ludy Bantu Owambo (49,8%), Kawango (9,3%), Herero (7,5%), Damara (7,5%), Europejczycy (6,4%), Nama (Hotentoci 4,8%). Religia: luteranie (51,2%), katolicy (19,8%), afrykanerzy reformowani (6,1%), anglikanie (5%). Średnia długość życia: mężczyźni 45 lat, kobiety 42 lata (2005).
Warunki naturalne
Wydmy pustyni Namib

Welwiczja przedziwna

Fish River Canyon

Brandberg, Namibia - zdjęcie satelitarne

Wzdłuż wybrzeży Atlantyku ciągnie się pustynia Namib, centralną część kraju zajmuje półpustynny płaskowyż przechodzący na wschodzie w rozległą, równinną pustynię Kalahari porośniętą roślinnością sucholubną. Najwyższy szczyt Brandberg (2606 m n.p.m.). Naturalną roślinność stanowią trawy i zarośla odporne na susze, na północy sawanna lesista. Charakterystyczną rośliną żyjącą na pustyni Namib jest welwiczja przedziwna.

Pustynia Namib

Kaokoland

Ze zwierząt żyją: pawiany, antylopy kudu, słonie, żyrafy, zebry, lwy i flamingi. W Namibii znajduje się, jeden z największych na świecie, Park Narodowy Etosha.

Solinisko Etosha Pan, Namibia

Zebry przy wodopoju

Kudu wielkie

Gorący, suchy, sezonowe opady koncentrują się w północnej części kraju. Średnia temperatura powietrza i średnie opady dla stolicy kraju wynoszą: w styczniu 23,3°C i 81 mm, w lipcu 12,9°C i 0 mm.

Walvis Bay, słone bagno
Historia
Pierwotnie zasiedlona przez ludność buszmeńską, następnie plemiona Hotentotów. W XVII w. pojawiły się ludy należące do grupy Bantu (Hererowie i Ohamba). Penetrowana od XV w. przez Portugalczyków. W XVII-XIX w. znalazła się w sferze zainteresowań kolonialnych Holandii, Wielkiej Brytanii i Niemiec. Od 1878 kolonia brytyjska, zdobyta w 1884 przez Niemców i wcielona w skład Niemieckiej Afryki Południowo-Zachodniej. Do 1907 kolonizatorzy zdławili zbrojny opór miejscowej ludności tłumiąc powstania Hotentotów i Hererów.

W latach I wojny światowej, jako kolonia niemiecka, znalazła się pod okupacją Związku Południowej Afryki (ZPA) i Wielkiej Brytanii. W 1920 z ramienia Ligi Narodów przeszła pod mandat ZPA. W 1945 terytorium powiernicze ONZ. Od 1946 stała się obiektem sporu między ONZ i ZPA. W 1949 włączona jako prowincja do ZPA (od 1961 Republika Południowej Afryki, RPA), co spowodowało protest ONZ. W 1966 odebrano RPA prawa mandatowe do administrowania obszarem Namibii. Wbrew decyzji ONZ RPA nadal sprawowała władzę w Namibii. W 1967 powołano do życia Radę ONZ ds. Namibii, nie uznaną przez RPA.

Od końca lat 50. w Namibii zaczęły powstawać ugrupowania polityczne stawiające sobie za zadanie walkę o niepodległość. Najważniejszą pozycję wśród nich uzyskała utworzona w 1960 Organizacja Ludu Afryki Południowo-Zachodniej (SWAPO). Od 1966 SWAPO podjęła walkę zbrojną przeciw rządowi RPA i stosowanej przez niego polityce apartheidu. ONZ jednoznacznie potępiła polityczną i wojskową obecność RPA na terytorium Namibii, uznając jednocześnie SWAPO za jedyną autentyczną reprezentację ludności namibijskiej. W 1974 powstała niepodległa Angola, której komunistyczny rząd udzielił silnego wsparcia partyzantom SWAPO. RPA zdecydowała się rozpocząć dialog z umiarkowanymi ugrupowaniami namibijskimi.

W 1978 odbyły się wybory parlamentarne, zbojkotowane przez najliczniejsze organizacje murzyńskie. W 1982 rząd RPA podjął bezpośrednie rokowania ze SWAPO, w wyniku których uzyskano zawieszenie broni między walczącymi stronami. Opracowano projekt rozwiązania konfliktu namibijskiego przewidujący przeprowadzenie wyborów nadzorowanych przez ONZ. RPA uzależniła jednak przyznanie Namibii pełnej niepodległości od wycofania oddziałów kubańskich z sąsiedniej Angoli. Warunków porozumienia nie udało się wówczas wcielić w życie. Wojska kubańskie opuściły Angolę dopiero po rozpadzie bloku państw komunistycznych. W odpowiedzi na to w 1989 wojska południowoafrykańskie opuściły Namibię, w tymże roku odbyły się pierwsze wybory powszechne z udziałem wszystkich liczących się grup politycznych. Wybory wygrała SWAPO, nie zdobyła jednak bezwzględnej większości w parlamencie. W 1990 władzę objął nowo powołany rząd koalicyjny niepodległej Namibii, prezydentem został S.D. Nujoma (reelekcja w 1994 i 1999).

Od 1990 Namibia jest członkiem ONZ i OJA.

W 1993 rząd wprowadził walutę narodową - dolara namibijskiego, zastępując nim południowoafrykańskiego randa. W 1994 RPA formalnie odstąpiła Namibii prawa do swojej dotychczasowej enklawy Walvis Bay (Zatoka Wielorybów), na terenie której znajduje się jedyny pełnomorski port wybrzeża namibijskiego. 1998 władze Namibii zdecydowały o wysłaniu oddziałów zbrojnych do Demokratycznej Republiki Konga, miały one wesprzeć siły rządowe zmagające się z rebeliantami. 2002 w kraju wybuchł kryzys polityczny dotyczący odszkodowań za zbrodnie popełnione w okresie kolonialnym, których domaga się od białych farmerów rodzima ludność.

W wyborach prezydenckich w 2004 zwyciężył Hifikepunye Pohamba.
Ustrój polityczny
Republika wielopartyjna z dwuizbowym parlamentem: Radą Narodową (26 miejsc, sześcioletnia kadencja) i Zgromadzeniem Narodowym (72 miejsca, pięcioletnia kadencja). Na czele państwa stoi prezydent pochodzący z wyborów powszechnych przeprowadzanych co pięć lat.
Gospodarka
Podstawą gospodarki jest przemysł wydobywczy wykorzystujący bogate zasoby rud uranu (jedne z największych na świecie), diamentów, złota, cynku, ołowiu, miedzi. Przemysł przetwórczy słabo rozwinięty, ogranicza się do przerobu płodów rolnych. Rolnictwo nie zaspokaja potrzeb kraju. Uprawia się przede wszystkim ziemniaki i zboża. Hoduje się bydło i owce.

Dochód narodowy 7 300 USD na 1 mieszkańca (2004). Inflacja: 7,2% (2004). Zadłużenie: 1,136 mld USD (2004). Struktura zatrudnienia: usługi - 33%, rolnictwo - 47%, przemysł - 20%. Handel zagraniczny: eksportuje się głównie minerały, diamenty, ryby, natomiast importuje się produkty chemiczne, tekstylia, żywność. Głównymi partnerami handlowymi są: Stany Zjednoczone oraz Unia Europejska. Obroty z zagranicą w 2004 – eksport: 1,356 mld USD, import: 1,473 mld USD.