AFGANISTAN
|
|
|
Stolica:
|
Kabul |
Język urzędowy:
|
dari, paszto |
Ustrój polityczny:
|
republika islamska |
Głowa państwa:
|
prezydent Hamid Karzai |
Szef rządu:
|
prezydent Hamid Karzai |
Powierzchnia:
|
41. na świecie / 647 500 km2 |
Liczba ludności:
|
38. na świecie / 29 928 987 |
Gęstość zaludnienia:
|
45 osób/km2 |
Święto Niepodległości:
|
od Wielkiej Brytanii 19 sierpnia 1919 |
Jednostka monetarna:
|
afgani (AFN) |
Strefa czasowa:
|
UTC +4:30 - zima / UTC +5:30 - lato |
Hymn państwowy:
|
Sououd-e-Melli |
Kod ISO 3166:
|
AF |
Domena Internetowa:
|
.af |
Kod samochodowy:
|
AFG |
Kod telefoniczny:
|
+93 |
Informacje Ogólne: |
Afganistan, Islamskie Państwo Afganistanu - śródlądowe państwo położone w Azji Środkowej. |
|

- Flaga
|
Wyświetl większą mapę |
Ustrój polityczny
Afganistanem rządzi prezydent, który jest głową państwa i szefem rządu.
Geografia
Afganistan jest wysokogórskim krajem śródlądowym, nieposiadającym dostępu do morza. Ponad 4/5 powierzchni zajmują góry. Z północnego wschodu na południowy zachód rozpościerają się Hindukusz z największym szczytem kraju (Nuszaak, 7 455 m n.p.m.), przechodzący w surowe obszary Wyżyny Irańskiej, a następnie w półpustynię Registanu, między którymi znajduje się Wyzyna Haradżat z kilkoma przełęczami umożliwiającymi komunikację pomiędzy regionami kraju. Klimat surowy i mroźny, w górach średnie temperatury stycznia spadają do -15°C, a w lipcu rzadko przekraczają 0°C. Lata najcieplejsze na pustynnych obszarach na południu (powyżej +22°C). Opady w górach powyżej 1 500 mm rocznie, większa część kraju ma 400-600 mm rocznie, na terenach stepowych poniżej 200 mm rocznie. Ziemie uprawne zajmują zaledwie 12% powierzchni, zaś lasy (głównie w rejonie północno-wschodnim) tylko 3%.
Granice 5 529 km:
- Chińska Republika Ludowa - 76 km
- Iran - 936 km
- Pakistan - 2 430 km
- Tadżykistan - 1 206 km
- Turkmenistan - 744 km
- Uzbekistan - 137 km
- najniższy punkt - Amu-daria 258 m
- najwyższy punkt - Nuszaak 7 455 m (inne źródła podają 7 485 m n.p.m.)
Gospodarka
Afganistan należy do najsłabiej rozwiniętych gospodarczo państw świata. PKB wyniósł w 2002 roku 7,7 mld dolarów USA, czyli zaledwie 290 dolarów na mieszkańca, z czego 52% dostarczyło rolnictwo, 24% przemysł, a resztę usługi. Zasoby naturalne: gaz ziemny, ropa naftowa, węgiel, miedź, chrom, baryty, siarka, ołów, cynk, ruda żelaza, sól, kamienie szlachetne i półszlachetne są eksploatowane w ograniczonym zakresie, większe znaczenie ma jedynie wydobycie gazu (około 3 km3) i surowców budowlanych, między innymi lazurytu. Kilka elektrowni wodnych wyprodukowało 540 mln kWh energii elektrycznej. Liczne zakłady rzemieślnicze rozrzucone po całym kraju produkują rozmaite wyroby włókiennicze, metalowe, skórzane oraz wyroby z drewna i inne. Rozwinięty jest przemysł spożywczy. Główną gałęzią gospodarki jest niskotowarowe rolnictwo. Uprawia się głównie zboża (pszenica 2,7 mln ton, ponadto kukurydzę, jęczmień i ryż, także bawełnę, buraki cukrowe, trzcinę cukrową; w dolinach rzek - na terenach nawadnianych - kwitnie sadownictwo i uprawa winorośli - produkcja winogron 365 tys. ton. Dobrze rozwinięta hodowla (częściowo koczownicza): owiec - 11 mln, kóz - 2,2 mln oraz wielbłądów i koni. Transport bardzo słabo rozwinięty. Drogi liczą tylko 23 tys. km, brak kolei. Na całym obszarze kraju poważną rolę odgrywa transport juczny. Główne lotnisko w Kabulu ma połączenie z kilkoma miastami za granicą. Bilans handlowy niezrównoważony: eksport w 1997 wyniósł 148 mln dolarów, zaś import 566 mln dolarów. Główni partnerzy handlowi: Rosja, Japonia, Indie, Iran. Z uwagi na utrzymujacy się od kilkudziesięciu lat konflikt i prowadzone działania wojenne, gospodarka afgańska lezy w ruinie. Głównym produktem eksportowym jest opium (roczna produkcja 4.000 ton bedące ekwiwalentem 400 ton ! czystej morfiny)i jego pochodne. Produkcją opium trudnia się watażkowie usadowieni w poszczególnych rejonach kraju i czujący się bezkarni ze wzgledu na słabość władzy centralnej.
Podział administracyjny
Afganistan jest podzielony na 34 prowincje.
Demografia
Liczba mieszkańców szacowana jest na 30 mln, co daje około 45 osób na km², niemniej ludność jest rozmieszczona bardzo nierównomiernie. Główne skupiska to kotliny śródgórskie i oazy na obszarach północno-wschodniej części kraju; tereny wysokogórskie na północy i półpustynne na południowym zachodzie są prawie bezludne. Około 2 milionów ludności to koczownicy. Ponad 3 mln osób przebywa na emigracji, głównie w Pakistanie i Iranie. Skład narodowościowy jest zróżnicowany: żyją tu Pasztunowie - 53 %, Hazarowie, Tadżycy - 12 %, Uzbecy - 8 % i Beludżowie. Tylko 23% ludności mieszka w miastach. Religią państwową jest islam. Poziom życia ludności i jej zdrowotność należą do najniższych w świecie; powszechnym zjawiskiem jest analfabetyzm - 79 %.
- dzieci i młodzież objęte nauczaniem (1990r) - 7-14lat=25%; 15-18lat=8%; 20-24lata=1,3%
Przyrost naturalny
- jeden z najwyższych w świecie 2,97 % w 2002 roku.
- główne miasta: Kabul, Herat, Kandahar, Mazar-i Szarif
- umieralność niemowląt: 165,96 na 1000 urodzeń żywych
- średnia długość życia: 42,46 lat
- 6690 osób na 1 lekarza (1990r - 13200 osób na 1 lekarza)
- 2945 osób na łóżko szpitalne
- 23% ludności żyje poniżej poziomu ubóstwa
|